درمان شکستگی لگن اهمیت خیلی زیادی دارد بهویژه در سالمندان؛ چرا که این نوع شکستگی میتواند بهسرعت منجر به عوارض شدید، بیتحرکی طولانیمدت و حتی مرگ شود. انتخاب روش مناسب درمان، به عواملی مثل شدت آسیب، سن، وضعیت عمومی و محل دقیق شکستگی بستگی دارد.
شاید بپرسید که کدام روشهای درمانی موثرتر هستند؟ چگونه میتوان بهترین زمان برای جراحی را تعیین کرد؟ و چه اقداماتی روند بهبود را تسریع میکند؟ در ادامه همراه ما باشید تا بهترین متدهای درمانی این شکستگی را بررسی کنیم.

درمان شکستگی لگن بدون جراحی
در برخی موارد، بهویژه زمانی که شکستگی جزئی است و استخوانها جابجا نشدهاند، میتوان از روشهای غیرجراحی استفاده کرد. این روشها بیشتر برای بیمارانی به کار میرود که جراحی برای آنها خطرناک است یا شرایط جسمانی خاصی دارند.
روشهای درمان شکستگی لگن بدون جراحی معمولاً شامل موارد زیر است:
- استراحت مطلق در بستر برای کاهش فشار روی لگن
- داروهای ضد درد و ضد التهاب برای کنترل درد و کاهش التهاب ناحیه
- استفاده از واکر یا عصا برای جلوگیری از وارد شدن وزن به پا
- فیزیوتراپی زودهنگام برای جلوگیری از تحلیل عضلات و آمادگی برای بازگشت تدریجی به فعالیتهای روزمره
هرچند این روشها در موارد خفیف مؤثر هستند، اما عدم تحرک طولانیمدت در سالمندان میتواند خطر لخته شدن خون، عفونت ریه و زخم بستر را افزایش دهد. به همین دلیل، در صورت امکان، پزشکان تلاش میکنند بیمار را در اولین فرصت به انجام حرکت وادار کنند.
“Mortality increased with prolonged time to surgery, particularly in unfit patients, and higher mortality was observed when the delay exceeded six days.
ترجمه: تاخیر در درمان شکستگی لگن در سالمندان با افزایش مرگومیر همراه است. براساس بررسیهای متعدد، بیمارانی که جراحی آنها بیشتر از ۴۸ ساعت پس از شکستگی به تعویق افتاده، در مقایسه با کسانی که بهموقع عمل انجام شده، احتمال مرگ در سال اول بالاتری دارند.
منبع: NIH
درمان شکستگی لگن با جراحی
درمان شکستگی لگن با جراحی معمولاً در مواردی انجام میشود که شکستگی شدید بوده، استخوانها جابهجا شدهاند یا نمیتوانید بدون جراحی دوباره مثل قبل راه بروید. انتخاب نوع جراحی بستگی به سن بیمار، نوع شکستگی، وضعیت سلامت عمومی و میزان آسیب به مفصل دارد. در ادامه، مهمترین روشهای جراحی برای درمان شکستگی لگن را بررسی میکنیم:
فیکساسیون داخلی با پیچ و پلاک (ORIF)
در این روش، جراح با استفاده از پیچ، پین و صفحات فلزی، قطعات شکستهشده استخوان لگن را به هم متصل و در جای صحیح خود نگه میدارد. این کار باعث میشود استخوانها بهدرستی جوش بخورند و لگن دوباره ثبات خود را به دست آورد. معمولاً این روش در بیمارانی استفاده میشود که شکستگی همراه با جابهجایی استخوان دارند و مفصل هنوز سالم است.
مناسب برای:
- شکستگیهای باز یا چندتکه همراه با جابهجایی
- بیمارانی که استخوانهایشان هنوز استحکام کافی دارد
- وقتی هدف حفظ مفصل طبیعی باشد
تعویض کامل مفصل لگن (Total Hip Replacement)
در این روش، سر استخوان ران و حفره لگنی که آسیب دیدهاند بهطور کامل با پروتز جایگزین میشوند. این جراحی بیشتر برای افراد مسن، بهویژه آنهایی که پوکی استخوان دارند یا مفصلشان بهشدت آسیب دیده، توصیه میشود. تعویض مفصل لگن نهتنها شکستگی را درمان میکند بلکه درد و محدودیت حرکتی را هم کاهش میدهد.
مناسب برای:
- افراد بالای ۶۵ سال با پوکی استخوان شدید
- آسیبدیدگی وسیع مفصل ران
- افرادی که تحرک محدودی دارند و نیاز به بازگشت سریع به فعالیتهای روزمره دارند

نیمه تعویض مفصل لگن (Hemiarthroplasty)
در این روش فقط سر استخوان ران با یک قطعه فلزی جایگزین میشود، در حالی که بخش دیگر مفصل (حفره لگن) دستنخورده باقی میماند. این روش مخصوصا برای سالمندانی که شکستگی فقط در قسمت فوقانی استخوان ران رخ داده و بافت مفصل لگنی هنوز سالم است، انحجام میشود.
مناسب برای:
- سالمندان با شکستگی گردن استخوان ران
- زمانی که فقط سر استخوان آسیب دیده و مفصل لگن سالم است
- بیمارانی که شرایط تعویض کامل مفصل را ندارند
ثابتسازی خارجی (External Fixation)
در موارد خاص که به دلیل شرایط عمومی نمیتوانید جراحی داخلی انجام دهید، یا زمانی که شکستگی همراه با آسیبهای دیگر مانند خونریزی شدید باشد، از تثبیتکنندههای خارجی استفاده میشود. این ابزارها خارج از بدن قرار گرفته و با پیچهایی به استخوان متصل میشوند تا وضعیت لگن را پایدار کنند تا زمانی که برای جراحی آماده شوید یا استخوان خودبهخود ترمیم شود.
مناسب برای:
- بیماران بدحال یا با آسیبهای چندگانه
- شکستگیهای باز با خطر عفونت
- شرایط اضطراری که جراحی داخلی ممکن نیست
جراحی باید در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود، چون هر ساعت تاخیر، خطر عوارض بعد از عمل را بیشتر میکند. طبق گفتهی موسسه ملی سلامت آمریکا (NIH)، انجام جراحی در ۴۸ ساعت اول پس از شکستگی میتواند احتمال مرگومیر بیمار را تا ۳۰٪ کاهش دهد.
بیشتر بخوانید: جراحی تعویض مفل زانو
فیزیوتراپی و توانبخشی پس از درمان شکستگی لگن
پس از انجام درمان شکستگی لگن، چه به صورت جراحی و چه غیرجراحی، مرحله توانبخشی اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند. این مرحله برای بازگرداندن توان حرکتی، جلوگیری از خشکی مفصل، و بهبود عملکرد کلی بدن ضروری است. فیزیوتراپیستها با در نظر گرفتن شرایط فردی هر بیمار، برنامهای متناسب طراحی میکنند که میتواند شامل تمرینات کششی، تقویتی، تعادلی و تنفسی باشد.
برای مثال، در هفتههای ابتدایی ممکن است تمرینات سبک مثل انقباضات ایزومتریک (بدون حرکت مفصل) توصیه شود. سپس، با بهبود وضعیت شکستگی، تمرینات پیشرفتهتر مثل راه رفتن با واکر، بالا رفتن از پلهها یا تمرین با دستگاههای الکترونیکی وارد برنامه میشود.
پیشرفت در توانبخشی باید تدریجی باشد. عجله در بازگشت به فعالیتهای روزمره، بهویژه در بیماران مسن، میتواند باعث آسیب مجدد یا تأخیر در بهبودی شود.

عوامل مؤثر بر موفقیت درمان
موفقیت درمان شکستگی لگن به عوامل زیادی بستگی دارد. از مهمترین آنها میتوان به سن، شدت شکستگی، نوع درمان انتخابشده، و میزان همکاری در فرآیند توانبخشی اشاره کرد.
بیماران سالمند به دلیل تراکم استخوان پایین (پوکی استخوان)، معمولاً نیاز به جراحی و پس از آن فیزیوتراپی بلندمدت دارند. در مقابل، بیماران جوانتر که فعالیت بدنی مناسبی دارند و استخوانهای آنها مستحکمتر است، معمولاً سریعتر بهبود پیدا میکنند.
نکته مهم دیگر، زمان مراجعه به پزشک است. هرچه تشخیص و درمان شکستگی لگن سریعتر انجام شود، احتمال موفقیت درمان و جلوگیری از عوارض بعدی بیشتر خواهد بود. تأخیر در درمان میتواند منجر به مشکلات جدیتری مثل نکروز سر استخوان ران (مرگ سلولهای استخوانی)، دررفتگی مفصل یا کاهش دایمی دامنه حرکت شود.
تغذیه، مکملها و نقش آنها در بهبود شکستگی لگن
در کنار درمانهای پزشکی و فیزیوتراپی، نقش تغذیه در تسریع روند بهبودی قابل چشمپوشی نیست. دریافت کلسیم، ویتامین D، پروتئین و آنتیاکسیدانها در دوره نقاهت، به شکلگیری مجدد استخوان کمک میکند.
برای مثال:
- کلسیم از منابعی مانند لبنیات، بادام، سبزیجات برگسبز تأمین میشود.
- ویتامین D از طریق تابش نور خورشید و مواد غذایی مانند ماهیهای چرب قابل جذب است.
- پروتئین، بهویژه در بیماران سالمند، نقش کلیدی در جلوگیری از تحلیل عضلات و افزایش ترمیم استخوان دارد.
در برخی موارد، پزشک مصرف مکملهای کلسیم، D3 و زینک را نیز تجویز میکند تا فرآیند استخوانسازی با سرعت و کیفیت بیشتری انجام شود.
عوارض احتمالی بعد از درمان شکستگی لگن
با وجود پیشرفت روشهای درمانی، گاهی برخی بیماران دچار عوارضی میشوند که به شرح زیر است:
- درد مزمن در ناحیه لگن
- خشکی یا کاهش دامنه حرکتی مفصل ران
- عفونت در محل جراحی (در صورت انجام عمل)
- لخته شدن خون در پاها یا ریه (ترومبوز وریدی یا آمبولی)
برای کاهش احتمال بروز این مشکلات، باید دستورات پزشکتان را رعایت کنید، برای پیگیری روند درمان به صورت منظم به پزشکتلن مراجعه کنید و از داروهای ضد انعقاد در موارد خاص استفاده کنید.
دکتر علیرضا منافی بهترین دکتر ارتوپد تهران، تأکید میکند:
«درمان شکستگی لگن، مخصوصاً در افراد مسن، تنها به عمل جراحی ختم نمیشود. فیزیوتراپی منظم، تغذیه مناسب و حمایت روانی بیمار، نقش مهمی در موفقیت درمان دارند.»
بیشتر بخوانید: درمان شکستگی زانو
دکتر خوب برای درمان شکستگی لگن
دکتر علیرضا منافیراثی، با سالها تجربه در جراحیهای ارتوپدی و درمان آسیبهای لگن و شکستگی زانو، از بهترین جراحان حال حاضر ایران است. چیزی که بیماران درباره دکتر منافیراثی بیش از هر چیز تحسین میکنند، برخورد انسانی و دلسوزانه اوست؛ کسی که نه فقط به دنبال درمان شکستگی، بلکه به بازگرداندن کیفیت زندگی و آرامش بیمارانش اهمیت میدهد.
دکتر منافیراثی با توجه به شرایط هر بیمار، بهترین روش درمان را انتخاب میکند و در تمام مراحل، همراه بیمار است تا مطمئن شود بهبودی کامل و بدون درد را تجربه کند. اگر به دنبال یک پزشک متخصص، با تجربه و مهربان برای درمان شکستگی لگن هستید، دکتر علیرضا منافیراثی بهترین جراحی است که میتوانیم معرفی کنیم.
برای دریافت مشاوره تخصصی و رزرو نوبت، میتوانید همین امروز با مطب دکتر علیرضا منافیراثی تماس بگیرید.
دکتر علیرضا منافی
فلوشیپ جراحی هیپ و لگن
تهران، خیابان شریعتی، خ یخچال، خ کینژاد، نبش خ قریب، ساختمان پزشکان دکتر قریب، طبقه ۱، واحد ۲۲
مسیریابی در گوگلمپزمان حضور: یکشنبه و سهشنبه – 16 تا 20
در پایان؛ چرا پیگیری درمان شکستگی لگن اهمیت دارد؟
شکستگی لگن اگر به موقع درمان نشود، میتواند کیفیت زندگی را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. با توجه به حساسیت این ناحیه، مراجعه زودهنگام به پزشک، انتخاب روش درمانی مناسب، توانبخشی اصولی و رعایت توصیههای تغذیهای، مجموعهای از عوامل هستند که روند بهبودی را تضمین میکنند.
مراقبتهای پس از درمان نیز به اندازه مراحل اولیه اهمیت دارند. بسیاری از بیماران با مراقبت مناسب، پس از چند ماه قادر خواهند بود بدون درد یا محدودیت به زندگی عادی بازگردند.
سوالات متداول درباره درمان شکستگی لگن
شکستگی لگن قابل درمان است. با با توحه به شدت و محل شکستگی، سن و وضعیت کلی سلامت درمان جراحی یا غیر جراحی انجام میشود.
خیر، نوع شکستگی، وضعیت استخوان و سن بیمار در انجام جراحی دخیل هستند. برخی موارد با روشهای غیرجراحی بهبود مییابند.
معمولاً بین ۲ تا ۶ ماه بسته به شدت آسیب و نوع درمان طول میکشد. البته در سالمندان ممکن است طولانیتر باشد.
بله. معمولاً در اثر تصادف یا ضربههای شدید ورزشی. در این افراد بهبودی سریعتر و موفقیت درمان بالاتر است.
در بیشتر بیماران، بهویژه با فیزیوتراپی منظم، امکان بازگشت کامل به راه رفتن طبیعی وجود دارد. ولی در برخی موارد ممکن است کمی درد یا محدودیت حرکتی باقی بماند.