درد بعد از تعویض مفصل زانو در دوره نقاهت این جراحی قابل انتظار است و معمولاً در هفتههای ابتدایی شدت بیشتری دارد. این درد به دلیل ترمیم طبیعی بافتها، التهاب جراحی و سازگار شدن مفصل مصنوعی با ساختارهای اطراف ایجاد میشود و معمولاً به مرور و با رعایت مراقبتهای توصیه شده توسط جراح ارتوپد کاهش مییابد.
شدت درد بعد از تعویض مفصل زانو به عوامل مختلفی مثل تکنیک جراحی، وضعیت عضلات و رباطها، میزان انحراف زانو قبل از عمل، سطح فعالیت بیمار و حتی آستانه تحمل درد بستگی دارد. برخی بیماران طی چند هفته درد بسیار کمی را تجربه میکنند، در حالی که برای برخی دیگر درد ممکن است چند ماه طول بکشد.
درد بعد از تعویض مفصل زانو طبیعی است؟
درد پس از جراحی تعویض مفصل زانو معمولاً به دلیل برش بافتها، التهاب، کشیده شدن عضلات و رباطها و قرار گرفتن مفصل مصنوعی در محل مفصل آسیبدیده قبلی است. این درد معمولاً طی هفتههای اول رو به کاهش میرود و همزمان با بهبود دامنه حرکتی، توان عضلانی و کاهش التهاب، شدت آن کمتر میشود.
البته نوع درد نیز اهمیت دارد. دردهای تیرکشنده خفیف، احساس گرفتگی، دردهای عمقی، احساس خشکی و سنگینی زانو معمولاً طبیعی هستند؛ اما دردهای شدید، ناگهانی، همراه با تب یا التهاب زیاد از علائم هشدار آمیز و عوارض تعویض مفصل زانو محسوب میشوند. اگر درد بیش از اندازه افزایش یابد یا بعد از گذشت چند ماه همچنان ادامه داشته باشد، نیاز به بررسی توسط جراح ارتوپد دارد.
شدت درد بعد از تعویض مفصل زانو چقدر است؟
شدت درد بسته به شرایط بیمار متفاوت است اما معمولاً در سه هفته اول جراحی حس میشود. در هفته اول درد شدیدتر است و باید به صورت منظم مسکن مصرف کنید. از هفته دوم به بعد، با شروع فیزیوتراپی و کاهش التهاب، درد به صورت قابل توجهی کمتر میشود. در بیشتر مواقع هم از هفته چهارم به بعد میتوانید فعالیتهای روزمره سبک را بدون درد قابل توجه انجام دهید.
در صورتی که بیمار دچار ضعف عضلانی، چسبندگی بافتی یا خشکی شدید مفصل باشد، ممکن است درد کمی بیشتر طول بکشد. جراح ارتوپد معمولاً با بررسی معاینه و عکسبرداری تشخیص میدهد که روند بهبود طبیعی است یا نیاز به اقدام درمانی بیشتری وجود دارد.
مدت زمان درد تعویض مفصل زانو
یکی از پرتکرارترین سؤالات بیماران این است که درد بعد از تعویض مفصل زانو تا کی ادامه دارد؟ در حالت معمول:
| بازه زمانی | میزان و نوع درد | توضیحات تکمیلی |
| سه هفته اول | درد متوسط تا شدید | هنگام ایستادن، راه رفتن یا خم کردن زانو بیشتر میشود. مصرف مسکن طبق تجویز پزشک ضروری است. |
| ماه اول تا سوم | درد خفیف تا متوسط | دردها بهتدریج کاهش مییابند و معمولاً به صورت احساس کشش، خشکی یا سفتی مفصل دیده میشوند. اکثر بیماران تا پایان ماه سوم تقریباً بدون درد راه میروند. |
| سه ماه تا یک سال | درد بسیار کم یا گذرا | ممکن است هنگام فعالیت سنگین یا تغییرات آبوهوا درد خفیف احساس شود. این حالت طبیعی است و به سازگاری بافتها با مفصل جدید مربوط است. |
چه زمانی درد غیرطبیعی است؟
اگر درد بعد از جراحی همراه با موارد زیر بود، میتواند نشانهای از مشکلاتی مانند عفونت بعد از تعویض مفصل زانو، شل شدن پروتز، التهاب شدید یا مشکلات بافت نرم و باید به جراح مراجعه کنید:
- بیشتر از حد انتظار شدید باشد
- رو به افزایش برود
- با تورم شدید، تب یا زخم همراه باشد
- بعد از ماه سوم هیچ بهبودی نداشته باشد
- هنگام حرکت صدای غیرطبیعی همراه با درد ایجاد شود
علائم درد طبیعی و درد غیرطبیعی بعد از تعویض مفصل زانو
برای اینکه بیمار بتواند وضعیت خود را به درستی ارزیابی کند، شناخت تفاوت بین درد طبیعی و خطرناک اهمیت زیادی دارد.
| دردهای طبیعی | دردهای خطرناک |
| درد عمقی و مبهم در مفصل | درد شدید همراه با تب |
| احساس سوزش خفیف در اطراف زخم | افزایش ناگهانی درد پس از یک دوره بهبودی |
| احساس کشیدگی هنگام خم و راست کردن زانو | تورم غیرطبیعی، قرمزی یا ترشح از زخم |
| دردهای کوتاهمدت هنگام شروع فعالیت | درد همراه با ناتوانی در تحمل وزن |
| خشکی صبحگاهی یا بعد از نشستن طولانی | درد مداوم بعد از ماه سوم |
| این دردها معمولاً با استراحت، یخ و مسکن بهتر میشوند. | این دردها نیازمند بررسی فوری توسط جراح ارتوپد هستند. |
مسکن قوی برای درد عمل تعویض مفصل زانو
کنترل درد بخش بسیار مهمی از دوره نقاهت تعویض مفصل زانو است و مسکن ها را باید تحت نظر جراحتان مصرف کنید، زیرا هر فرد بسته به شرایط بدنی و شدت درد ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشد.
۱. مسکنهای ضدالتهابی غیر استروئیدی (NSAIDs):
داروهایی مثل ایبوپروفن، ناپروکسن یا سلکوکسیب معمولاً برای کاهش التهاب و درد متوسط استفاده میشوند. این داروها در اغلب بیماران مؤثر هستند اما ممکن است برای افرادی که مشکلات کلیوی، معده یا فشار خون دارند مناسب نباشند.
۲. استامینوفن:
برای کنترل دردهای خفیف تا متوسط بسیار مؤثر است و معمولاً همراه با سایر داروها تجویز میشود.
۳. داروهای اپیوئیدی کوتاهمدت:
در هفته اول ممکن است برای درد شدید، داروهای قویتر مثل ترامادول یا ترکیبات مشابه تجویز شود. استفاده طولانیمدت از این داروها توصیه نمیشود.
۴. داروهای شلکننده عضلانی:
برای دردهایی که ناشی از اسپاسم عضلات اطراف زانو هستند مفید است.
۵. تزریقهای موضعی در موارد خاص:
در برخی بیماران که درد مقاوم دارند، پزشک ممکن است تزریق موضعی ضد التهاب یا بلوک عصبی را توصیه کند.
چگونه درد بعد از تعویض مفصل زانو را کاهش دهیم؟
برای کاهش درد بعد از تعویض مفصل زانو، مهمترین اقدام انجام منظم فیزیوتراپی و رعایت دقیق برنامه تمرینی تجویز شده توسط پزشک است؛ زیرا این تمرینها باعث تقویت عضلات، بهبود دامنه حرکتی و کاهش التهاب مفصل میشوند.
استفاده از یخ در ساعات ابتدایی، بالا نگه داشتن پا برای کاهش ورم، راه رفتن کنترلشده و اجتناب از فعالیتهای سنگین نیز نقش مهمی در کاهش درد دارند. همچنین رعایت تغذیه مناسب، مصرف داروهای تجویزی و مدیریت صحیح وزن روند بهبود را سریعتر میکند.
چه زمانی باید به جراح ارتوپد مراجعه کنیم؟
اگر درد بعد از تعویض مفصل زانو بیشتر از حد معمول شدید باشد، بهجای کاهش رو به افزایش برود یا همراه با علائمی مثل تب، تورم شدید، قرمزی، ترشح از زخم یا ناتوانی در تحمل وزن باشد، باید برای بررسی به بهترین دکتر تعویض مفصل زانو مراجعه کنید.
بروز درد شدید پس از یک دوره بهبودی، درد ماندگار بعد از ماه سوم یا احساس شلی و ناپایداری زانو نیز جزو علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
در صورت مشاهده هر یک از این علائم، سریعاً با دکتر علیرضا منافی، جراح ارتوپد، جهت بررسی دقیق وضعیت زانو مشورت کنید.
مشاوره و رزرو نوبت از دکتر علیرضا منافی