راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن، نکاتی که باید بدانید!

راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن یکی از مراحل مهم در روند توان‌بخشی و دوران نقاهت بعد از جراحی است که تأثیر مستقیمی روی کیفیت زندگی و بازگشت به فعالیت‌های روزمره دارد. آغاز حرکت صحیح، تمرین‌های فیزیوتراپی و رعایت نکات ایمنی باعث می‌شود سریع‌تر، بدون درد و لنگش راه بروید و استقلال خود را باز یابید. در بسیاری از موارد، پس از جراحی می‌توانید با کمک واکر یا عصا، حتی در همان روزهای اول، قدم‌های کوتاه بردارید و به تدریج طول مسیر را افزایش دهید.

اما سوال اینجاست که از چه زمانی می‌توان بدون کمک راه رفت و چگونه لنگش را کاهش داد؟ در ادامه همراه ما باشید تا با مراحل راه رفتن پس از جراحی، تمرین‌های عملی و نکات مهم برای بازگشت سریع به زندگی روزمره، آشنا شوید.

مراحل راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن

پس از جراحی توسط دکتر علیرضا منافی، شروع حرکت و راه رفتن معمولاً چند ساعت تا یک روز بعد از عمل با کمک فیزیوتراپیست یا کادر پزشکی انجام می‌شود. هدف اولیه کاهش لنگش، جلوگیری از عوارض بی‌حرکتی و تقویت عضلات اطراف لگن است. سرعت پیشرفت هم به وضعیت جسمی، سن، میزان قدرت عضلانی و تجربه بهترین جراح ارتوپد بستگی دارد.

روزهای اول بعد از عمل

در روزهای ابتدایی پس از جراحی تعویض مفصل لگن، معمولاً با کمک تخت و واکر می‌توانید قدم‌های کوتاه بر‌دارید. راه رفتن باید آهسته و کنترل شده باشد و فشار به مفصل جدید به حداقل برسد. در روزهای اولیه هنگام راه رفتن حتما نکات زیر را رعایت کنید:

• استفاده از واکر یا عصا برای کاهش فشار روی لگن
• تغییر وضعیت بدن به آرامی هنگام بلند شدن از تخت
• پرهیز از چرخش ناگهانی لگن
• رعایت دستورات پزشک درباره خم کردن مفصل
• کنترل درد با داروهای تجویز شده

هفته اول تا دوم

در این دوره، می‌توانید طول مسیر راه رفتن را بیشتر کنید. انجام تمرینات فیزیوتراپی روزانه باعث تقویت عضلات و بهبود تعادل می‌شوند. برای راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن در هفته اول تا دوم حتما نکات زیر را رعایت کنید:

• ادامه استفاده از واکر تا زمان توصیه پزشک
• تمرینات سبک فیزیوتراپی روزانه
• اجتناب از برداشتن اجسام سنگین
• پوشیدن کفش مناسب با کفی نرم و لیز نبودن
• پیگیری منظم وضعیت زخم و درد

هفته سوم تا ششم

در این بازه، معمولاً می‌توانید به تدریج وابستگی به واکر یا عصا را کاهش دهید و راه رفتن مستقل را تمرین کنید.  لنگش نیز به مرور کاهش می‌یابد. در این دوران هنگام راه رفتن نکات زیر را حتما در نظر بگیرید:

• افزایش فاصله راه رفتن با نظارت فیزیوتراپیست
• تمرینات تعادلی برای کاهش لنگش
• تقویت عضلات ران و لگن با تمرینات ساده
• اجتناب از حرکات ناگهانی یا خم شدن بیش از حد
• حفظ وضعیت صحیح بدن هنگام راه رفتن

بعد از ششمین هفته

بعد از ششمین هفته، بیشتر بیماران قادر به راه رفتن مستقل و بازگشت به فعالیت‌های سبک روزمره هستند؛ اما باید تمرینات تقویتی برای تثبیت قدرت عضلات مفصل انجام دهید. هنگام راه رفتن بعد از ششمسن هفته نکات زیر را رعایت کنید:

• ادامه تمرینات فیزیوتراپی در منزل
• شروع فعالیت‌های سبک مانند پیاده‌روی کوتاه
• اجتناب از حرکات پرخطر یا ورزش‌های سنگین
• بررسی دوره‌ای با جراح برای ارزیابی وضعیت مفصل
• استفاده از تکنیک‌های ایمنی هنگام بلند شدن یا نشستن

نکات مهم هنگام راه رفتن بعد از عمل لگن

اگر برای درمان شکستگی لگن و یا سایر عارضه‌ها جراحی تعویض مفصل لگن انجام داده اید، هنگام راه رفتن بعد از عمل حتما نکات زیر را لحاظ کنید:

• از واکر یا عصا به درستی استفاده کنید.
• فشار زیادی به مفصل تعویض شده وارد نکنید.
• هنگام بلند شدن و نشستن، حرکات خود را آهسته و کنترل‌شده انجام دهید.
• از خم کردن لگن بیش از ۹۰ درجه خودداری کنید.
• هنگام راه رفتن، وزن بدن را به‌طور یکنواخت روی هر دو پا تقسیم کنید.
• از کفش مناسب که لغزنده نباشند استفاده کنید.
• از چرخش ناگهانی بدن یا پیچاندن لگن اجتناب کنید.
• دستورات پزشک و فیزیوتراپیست را با دقت دنبال کنید.
• درد را نادیده نگیرید و در صورت افزایش آن، فوراً با پزشک تماس بگیرید.
• تمرینات توان‌بخشی را به صورت منظم و طبق برنامه انجام دهید.

لنگش بعد از عمل تعویض مفصل لگن

لنگش بعد از عمل تعویض مفصل لگن در اوایل دوران توان‌بخشی طبیعی است و معمولاً با تقویت عضلات و تمرینات فیزیوتراپی به مرور از بین می‌رود. این مشکل در روزها و هفته‌های اولیه بیشتر مشاهده می‌شود و میزان آن به شرایط جسمی و تکنیک جراحی بستگی دارد.

احتمال لنگش دائمی بسیار کم است، به شرطی که عمل توسط یک جراح ارتوپد با تجربه انجام شود. تکنیک جراحی صحیح، نصب دقیق مفصل و رعایت نکات پس از عمل باعث کاهش احتمال لنگش دائم می‌شود.

روش‌های کاهش لنگش:

• تمرینات تقویتی عضلات لگن و ران
• تمرینات تعادلی با فیزیوتراپیست
• استفاده از واکر یا عصا تا زمان توصیه پزشک
• حفظ وضعیت صحیح بدن هنگام راه رفتن و نشستن
• انجام تمرینات روزانه بدون فشار زیاد به مفصل

چند روز بعد از عمل لگن می‌توان راه رفت؟

معمولاً می‌توان چند ساعت تا یک روز پس از جراحی با کمک کادر پزشکی یا فیزیوتراپیست قدم‌های کوتاه برداشت. این حرکت اولیه به کاهش خطر لخته شدن خون، بهبود گردش خون و شروع روند تقویت عضلات کمک می‌کند. البته سرعت پیشرفت در راه رفتن به سن، وضعیت جسمی و قدرت عضلانی بستگی دارد.

در هفته اول، برای راه رفتن نیاز به واکر یا عصا دارید و باید مسیرهای کوتاه را طی کنید. از هفته دوم به بعد، طول مسیر و اعتماد به نفس شما افزایش می‌یابد و می‌توانید به تدریج وابستگی به وسایل کمکی را کاهش دهید. رعایت نکات ایمنی و تمرینات منظم فیزیوتراپی در این مرحله اهمیت بالایی دارد تا لنگش به حداقل برسد و بازگشت به زندگی روزمره سریع‌تر انجام شود.

فیلم راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن

تمرینات فیزیوتراپی و تقویتی برای راه رفتن

تمرینات فیزیوتراپی بعد از تعویض مفصل لگن به تقویت عضلات ران و لگن، بهبود تعادل و کاهش لنگش کمک می‌کنند. در ادامه پنج تمرین ساده و کاربردی که به راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن کمک می‌کند را شرح می‌دهیم:

بالا بردن پا به صورت صاف (Leg Raise)

• روی تخت دراز بکشید.
• پای جراحی شده را صاف بالا بیاورید تا با پای دیگر هم‌تراز شود.
• ۵ ثانیه نگه دارید و به آرامی پایین بیاورید.
• ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار، ۲ تا ۳ نوبت در روز.

خم کردن زانو روی تخت (Knee Flexion)

• روی تخت نشسته یا دراز بکشید.
• زانوی پای جراحی شده را خم کنید و به آرامی به سمت شکم بیاورید.
• ۵ ثانیه نگه دارید و به حالت اولیه بازگردید.
• ۱۰ تا ۱۲ بار تکرار، ۲ تا ۳ نوبت در روز.

تمرین تعادلی ایستاده (Standing Balance)

• پشت یک صندلی محکم بایستید و با پای سالم تکیه کنید.
• پای جراحی شده را کمی بلند کنید و چند ثانیه حفظ کنید.
• ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار، ۲ نوبت در روز.

راه رفتن با قدم‌های کوتاه (Short Steps Walking)

• در مسیر کوتاه راه بروید و از واکر یا عصا استفاده کنید.
• سعی کنید وزن بدن به طور یکنواخت تقسیم شود.
• مسیر را روزانه کمی افزایش دهید.

چرخش لگن به آرامی (Hip Rotation)

• روی تخت دراز بکشید.
• پای جراحی شده را به آرامی به سمت داخل و خارج بچرخانید.
• ۱۰ بار در هر جهت، ۲ تا ۳ نوبت در روز.

در پایان؛ برای راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن چه باید کرد؟

برای راه رفتن بعد از تعویض مفصل لگن، باید صبور باشید و تمرینات و نکات مراقبت های بعد از تعویض مفصل لگن را به خوبی دنبال کنید. رعایت دقیق دستورات پزشک، ادامه تمرینات فیزیوتراپی و استفاده صحیح از وسایل کمکی باعث می‌شود روند بازگشت به فعالیت‌های روزمره سریع‌تر و بدون عارضه طی شود. بیمارانی که با برنامه‌ای منظم تمرین می‌کنند، کاهش درد و لنگش را تجربه می‌کنند و توانایی راه رفتن مستقل را در زمان کوتاه‌تری به دست می‌آورند.

برای حصول بهترین نتیجه و پیشگیری از مشکلاتی مانند لنگش دائمی، انتخاب یک جراح ارتوپد باتجربه و متخصص در تعویض مفصل لگن اهمیت بالایی دارد. دکتر علیرضا منافی با سال‌ها تجربه در این زمینه، روند جراحی و توان‌بخشی شما را به صورت علمی و اصولی هدایت می‌کند تا بتوانید در کمترین زمان، به خوبی راه روید.

برای مشاوره و رزرو نوبت همین حالا با مطب دکتر علیرضا منافی تماس بگیرید.