درمان آرتروز لگن بسته به شدت بیماری و شرایط هر فرد، با روشهای ساده و غیرجراحی تا جراحی تعویض مفصل انجام میشود. بسیاری از بیماران در مراحل اولیه با دارو، فیزیوتراپی و تغییر سبک زندگی بهبود پیدا میکنند، در حالی که در مراحل پیشرفته، روش های تخصصی مثل تزریق یا جراحی مطرح میشود.
اگر شما هم به دنبال این هستید که کدام روش برای درمان آرتروز لگن بهتر است؛ در ادامه، همراه ما باشید تا تمام روشهای درمان آرتروز را بررسی کنیم.
روشهای درمان آرتروز لگن
وقتی صحبت از درمان آرتروز لگن میشود، اولین نکتهای که باید در نظر داشت شدت علائم و میزان تخریب مفصل است. در بسیاری از موارد، پزشک ترجیح میدهد درمان را از روشهای سادهتر و غیرتهاجمی آغاز کند. درصورتی هم که این اقدامات مؤثر نباشد یا بیماری پیشرفت کرده باشد، روشهای پیشرفتهتر مثل تزریق یا جراحی مطرح خواهند شد. در ادامه هریک از این متدهای درمانی را به طور کامل بررسی میکنیم:
درمان غیر جراحی آرتروز لگن
درمانهای غیرجراحی برای کسانی مناسب است که آرتروز آنها هنوز در مراحل اولیه یا متوسط قرار دارد. این روشها معمولاً با هدف کاهش درد، کنترل التهاب و حفظ حرکت مفصل انجام میشوند که شامل:
- دارودرمانی (مسکنها، داروهای ضد التهاب)
- فیزیوتراپی و ورزش درمانی
- تغییر سبک زندگی و کاهش وزن
دارودرمانی
یکی از اولین اقدامات در درمان آرتروز لگن استفاده از دارو است. داروهای مسکن ساده میتوانند درد را کاهش دهند و اجازه دهند فعالیتهای روزانه خود را راحتتر انجام دهید. در مواردی که التهاب نیز وجود دارد، پزشک داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی هم تجویز میکند تا تورم و خشکی مفصل کمتر شود.
این داروها معمولاً بهطور موقت علائم را کنترل میکنند و درمان قطعی محسوب نمیشوند و مصرف آنها باید زیر نظر پزشک باشد، زیرا استفاده طولانیمدت میتواند عوارضی مانند مشکلات معده یا کلیه ایجاد کند.
فیزیوتراپی و ورزش درمانی
فیزیوتراپی بخش مهمی از درمان آرتروز لگن است. تمرینهای اختصاصی که توسط فیزیوتراپیست آموزش داده میشود، به تقویت عضلات اطراف لگن و بهبود دامنه حرکتی مفصل کمک میکند. علاوه بر این، برخی دستگاههای فیزیوتراپی مانند اولتراسوند یا لیزر درمانی نیز میتوانند التهاب و درد را کاهش دهند.
ورزش درمانی نیز مکمل مؤثری است. حرکات کششی و تقویتی سبک، فشار روی مفصل را کمتر کرده و حرکت روزانه را آسانتر میکنند. البته باید با مشورت پزشک انتخاب شوند تا آسیبی به مفصل وارد نشود.
تغییر سبک زندگی و کاهش وزن
تغییر سبک زندگی بخش مهمی در مدیریت آرتروز است. اضافه وزن فشار زیادی بر مفصل لگن وارد میکند، بنابراین کاهش حتی چند کیلوگرم میتواند بهطور قابلتوجهی درد را کم کند.
علاوه بر کنترل وزن، ایجاد تغییرات ساده در زندگی روزمره مثل استفاده از عصا یا کفش مناسب، پرهیز از فعالیتهای سنگین و تنظیم الگوی خواب میتواند در کاهش علائم نقش مهمی داشته باشد.
درمان خانگی آرتروز لگن
روشهای خانگی زمانی مفید هستند که بیماری در مراحل اولیه باشد یا برای کاهش علائم خفیف استفاده شوند. این روشها جایگزین درمان تخصصی نیستند اما میتوانند نقش مکمل داشته باشند. درمان خانگی آرتروز لگن شامل:
- ورزشهای مناسب در خانه
- کمپرس سرد و گرم
- تغذیه مناسب (مکملها و ویتامینها)
ورزشهای مناسب در خانه
تمرینهای سادهای مثل کشش عضلات ران، چرخش ملایم لگن و حرکات تقویتی سبک میتواند به بهبود انعطافپذیری و کاهش خشکی کمک کند. این حرکات باید بدون درد شدید انجام شوند و بهصورت منظم تکرار شوند تا اثرگذاری داشته باشند.
در عین حال، باید مراقب باشید که حرکات سنگین یا پرشی انجام ندهید، زیرا چنین تمرینهایی فشار بیشازحدی بر مفصل وارد میکند و ممکن است آسیب را بیشتر کند.
کمپرس سرد و گرم
کمپرس گرم به شل شدن عضلات و کاهش خشکی صبحگاهی کمک میکند، در حالی که کمپرس سرد برای کاهش التهاب و ورم مناسب است. انتخاب نوع کمپرس به وضعیت بیمار بستگی دارد و در برخی موارد میتوان از هر دو بهطور متناوب استفاده کرد.
تغذیه مناسب
تغذیه نیز نقش مهمی در کنترل آرتروز لگن دارد. مصرف غذاهای سرشار از امگا ۳ مثل ماهی، آنتیاکسیدانها و ویتامین D میتواند التهاب را کمتر کند و به سلامت استخوانها کمک کند. برخی مکملها مثل گلوکزامین و کندرویتین هم توسط پزشکان توصیه میشوند. البته این مکملها برای همه مؤثر نیستند و نتیجه آنها ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد.
تزریق مفصلی برای درمان آرتروز لگن
وقتی روشهای غیرجراحی و خانگی کافی نباشند، تزریق گزینه مناسبی هستند. تزریق مستقیماً داخل مفصل انجام میشود و اثرگذاری سریعتری نسبت به داروهای خوراکی دارد. مواد تزریقی شامل:
- هیالورونیک اسید
- پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)
تزریق ژل (هیالورونیک اسید)
این روش با هدف روان کردن مفصل انجام میشود. ژل باعث کاهش اصطکاک بین استخوانها میشود و حرکت را راحتتر میکند. بسیاری از بیماران بعد از تزریق، کاهش درد و بهبود عملکرد حرکتی را تجربه میکنند.
تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)
در این روش از خون خود بیمار نمونه گرفته شده و پس از فرآوری، پلاسمای غنی از پلاکت به مفصل تزریق میشود. این پلاکتها فاکتورهای رشد دارند که میتوانند روند ترمیم بافت را تقویت کنند.
تزریق PRP معمولاً برای بیمارانی که در مراحل متوسط بیماری قرار دارند توصیه میشود. تحقیقات نشان دادهاند که این روش در کاهش درد و بهبود کیفیت زندگی بیماران نتایج خوبی به همراه داشته است.
جراحی و تعویض مفصل لگن
وقتی تمام روشهای غیرجراحی و تزریق بیاثر باشند یا آسیب مفصل بسیار پیشرفته باشد، جراحی انجام میشود. تعویض مفصل لگن یکی از رایجترین و موفقترین عملهای ارتوپدی برای درمان آرتروز لگن است.
در این عمل، بخشهای آسیبدیده مفصل برداشته شده و با پروتز مصنوعی جایگزین میشود. طول عمر این پروتزها معمولاً بیش از ۱۵ سال است و اغلب بیماران بعد از عمل، به زندگی عادی خود بازمیگردند.
بهترین روش درمان آرتروز لگن کدام است؟
انتخاب بهترین روش درمان آرتروز لگن بستگی مستقیم به شرایط فردی شما دارد. سن، میزان آسیب مفصل، شدت علائم و حتی سبک زندگی عواملی هستند که تعیین میکنند کدام روش بیشترین اثر را خواهد داشت. برای برخی افراد تغییر سبک زندگی و فیزیوتراپی کافی است، در حالی که دیگران ممکن است به تزریق یا حتی جراحی نیاز داشته باشند.
واقعیت این است که هیچ نسخه واحدی برای همه بیماران وجود ندارد و بهترین جراح ارتوپد پس از بررسی دقیق پرونده پزشکی، معاینه و در صورت لزوم، بررسی تصویربرداری مثل MRI، بهترین گزینه را به شما پیشنهاد میدهد.
نقش ورزش در درمان آرتروز لگن
ورزش بخش جداییناپذیر از روند درمان آرتروز لگن است. حرکات ورزشی مناسب میتوانند فشار وارد بر مفصل را کاهش دهند، دامنه حرکتی را افزایش دهند و عضلات اطراف لگن را تقویت کنند. البته انتخاب ورزش باید با دقت و زیر نظر متخصص انجام شود، زیرا انجام حرکات نامناسب ممکن است وضعیت بیماری را بدتر کند.
ورزشهایی مثل شنا، پیادهروی سبک و حرکات کششی ملایم اغلب توصیه میشوند. از سوی دیگر، تمرینهایی که فشار زیاد یا حرکات پرشی دارند، باید کنار گذاشته شوند. رعایت این اصول باعث میشود ورزش به جای آسیب، تبدیل به ابزاری مؤثر برای کاهش درد و افزایش کیفیت زندگی شما شود.
| حرکات ورزشی مفید | ورزشهایی که نباید انجام داد |
| پیادهروی آرام و منظم | دویدنهای طولانی و پرسرعت |
| شنا و حرکات در آب | پرش و طناب زدن |
| حرکات کششی ملایم ران و لگن | ورزشهای رزمی و برخوردی |
| دوچرخهسواری ثابت (ثابتکار) | فوتبال، بسکتبال و ورزشهای پرفشار |
| یوگای سبک با حرکات کنترلشده | وزنهبرداری سنگین و اسکات عمیق |
در پایان؛ درمان قطعی آرتروز لگن؛ واقعیت یا تبلیغ؟
آرتروز یک بیماری پیشرونده است و تاکنون روشی برای بازسازی کامل غضروف تخریبشده کشف نشده است. بنابراین هدف درمان، توقف روند بیماری و کاهش علائم است، نه بازگرداندن مفصل به حالت اولیه.
روشهایی مانند دارو، فیزیوتراپی، تزریق و جراحی، همگی در جهت بهبود کیفیت زندگی و کنترل بیماری هستند. برای انتخاب بهترین مسیر، حتما با یک متخصص ارتوپدی باتجربه مثل دکتر علیرضا منافی مشورت کنید.
مشاوره و رزرو نوبت از دکتر علیرضا منافی