جراحی پای ضربدری برای اصلاح زاویه زانو و درمان مشکلات ناشی از انحراف پاها انجام میشود. اگر زانوهایتان هنگام ایستادن، به هم نزدیک میشوند اما قوزک پاها از هم فاصله دارند، احتمالاً دچار پای ضربدری یا ژنو والگوم (Genu Valgum) هستید. این وضعیت علاوه بر ظاهر نامتقارن پاها، باعث درد زانو، خستگی هنگام راه رفتن و در نهایت آرتروز زودرس شود.
با انجام جراحی پای ضربدری زیر نظر متخصص ارتوپدی باتجربه، میتوان این مشکل را بهطور کامل اصلاح کرد و محور پاها را به حالت طبیعی بازگرداند. اگر شما هم دجار این عارضه هستید، در ادامه همراه ما باشید تا هرآنچه را که باید در مورد این عمل بدانید.
چه زمانی جراحی پای ضربدری انجام میشود؟
جراحی پای ضربدری یا ایکس زمانی انجام میشود که با سایر روشهای درمانی نتوانید این ناهنجاری را برطرف کنید. در مراحل اولیه ممکن است بتوانید با فیزیوتراپی، حرکات اصلاحی یا کفش طبی وضعیت پاها را تا حدی بهبود دهید، اما وقتی زاویه زانو زیاد شود یا درد و تغییر ظاهری واضح باشد، تنها راه درمان قطعی، جراحی اصلاح زاویه زانو است.
اگر علائم زیر را دارید، زمان آن رسیده که برای جراحی پای ایکس اقدام کنید:
- زانوهای شما هنگام راه رفتن یا ایستادن به هم برخورد میکنند.
- درد یا احساس فشار در قسمت بیرونی زانو دارید.
- در راه رفتن یا ورزش کردن دچار خستگی و درد زانو میشوید.
- فیزیوتراپی یا درمانهای غیرجراحی نتیجه ندادهاند.
پزشک ارتوپد با بررسی دقیق عکس رادیولوژی و اندازهگیری زاویه انحراف، مشخص میکند آیا به جراحی زانو ضربدری نیاز دارید یا خیر.

جراحی پای ضربدری چگونه انجام میشود؟
جراحی پای ضربدری یا همان جراحی پای ایکس معمولاً با روش استئوتومی زانو (Osteotomy) انجام میشود. در این روش، جراح ارتوپد بخش خاصی از استخوان ران یا ساق را برش میدهد تا زاویه نادرست اصلاح شود. سپس با استفاده از پیچ، پلاک یا فیکساتور، استخوان در موقعیت درست ثابت میشود تا در زاویه جدید جوش بخورد.
این عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و حدود یک تا دو ساعت طول میکشد. جراح قبل از عمل، محور پا را با عکس رادیولوژی محاسبه میکند تا اصلاح بهطور کامل انجام شود.
در برخی بیماران که زاویه انحراف شدید دارند، از روش ایلزاروف (Ilizarov) استفاده میشود. در این روش حلقههای فلزی بیرونی روی ساق پا نصب میشود و اصلاح زاویه بهصورت تدریجی انجام میگیرد.
مراحل انجام جراحی پای ایکس
در روز عمل، شما تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی اسپاینال (از ناحیهی کمر به پایین) قرار میگیرید تا هیچ دردی احساس نکنید. بهترین جراح ارتوپد برش کوچکی در اطراف زانو یا بالای ساق ایجاد میکند تا به استخوان دسترسی پیدا کند. سپس با استفاده از ابزارهای مخصوص، استخوان را در نقطه محاسبهشده برش میدهد و زاویه انحراف با دقت میلیمتری اصلاح میشود و پس از آن استخوان در موقعیت جدید با پلاک، پیچ یا فیکساتور فلزی محکم میشود تا در همان وضعیت جوش بخورد.
در روش ایلزاروف (Ilizarov) هم، حلقههای فلزی خارجی روی پا نصب میشوند تا اصلاح زاویه بهصورت تدریجی و دقیق انجام شود.
جراحی پای ایکس معمولاً بین یک تا دو ساعت طول میکشد و بعد از آن به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت در بیمارستان بستری میمانید تا شرایط عمومی و درد تحت کنترل باشد. پس از ترخیص هم، برنامه فیزیوتراپی و مراقبتهای خانگی آغاز میشود.
این جراحی در ظاهر پیچیده به نظر میرسد، اما با تکنیکهای مدرن و تجهیزات پیشرفته، امروزه بسیار ایمنتر، دقیقتر و با نتایج فوقالعاده انجام میشود. اگر توسط جراح با تجربهای مانند دکتر علیرضا منافی انجام شود، معمولاً پس از چند ماه، محور پاها کاملاً طبیعی و هماهنگ میشود و شما میتوانید بدون درد و با اعتمادبهنفس قدم بردارید.

دوران نقاهت بعد از جراحی پای ضربدری
دوران نقاهت جراحی پای ضربدری معمولاً بین ۶ تا ۱۲ هفته است. در این مدت، شما باید مراقب باشید تا به پای عملشده فشار وارد نشود. در این راستا، هنگام راه رفتن باید از عصا یا واکر استفاده کنید تا وزن بدن بهطور مستقیم روی پا نیفتد.
پزشک معمولاً از هفته دوم یا سوم، فیزیوتراپی را برای بازیابی دامنه حرکتی زانو شروع میکند که به جلوگیری از سفتی مفصل و تقویت عضلات کمک میکنند.
رعایت رژیم غذایی سرشار از کلسیم، پروتئین، ویتامین D و میوههای تازه در روند ترمیم استخوان بسیار مؤثر است.
در بیشتر موارد بعد از حدود دو ماه، میتوانید بدون کمک راه بروید و پس از سه تا چهار ماه فعالیتهای عادی خود را انجام دهید. در این زمان، ظاهر پاها کاملاً اصلاح شده و فشار روی زانوها طبیعی میشود.
مزایای جراحی پای ضربدری
یکی از مهمترین مزایای این جراحی، بازگشت محور طبیعی پاها و برقراری تعادل در کل اندام تحتانی است. پس از عمل، فشار وزن بدن به طور یکنواخت روی زانوها توزیع میشود، بنابراین درد مزمن، التهاب و خستگی ناشی از فشار نامتوازن از بین میرود. در نتیجه، مفصل زانو محافظت شده و خطر بروز آرتروز زودرس بهشدت کاهش مییابد.
از سوی دیگر، اصلاح فرم پاها باعث میشود ظاهر بدن شما متقارنتر و زیباتر شود. بسیاری از بیماران بعد از جراحی میگویند که علاوه بر از بین رفتن درد، اعتمادبهنفسشان در راه رفتن، ایستادن و حتی پوشیدن لباسهایی مانند شلوار یا دامن چند برابر شده است.
بهبود در تعادل حرکتی و کیفیت راه رفتن نیز از دیگر مزایای این جراحی است. وقتی محور بدن صاف میشود، شما هنگام راه رفتن احساس سبکی، روانی و ثبات بیشتری دارید. دیگر خبری از لنگ زدن یا خستگی سریع زانوها نیست و میتوانید بدون درد و با آزادی کامل حرکت کنید.

عوارض احتمالی جراحی پای ضربدری
جراحی پای ضربدری در صورتی که توسط بهترین جراح ارتوپد انجام شود، ایمن و بدون خطر است. اما مانند هر عمل دیگر، ممکن است با عوارض موقتی همراه باشد. برخی از عوارض احتمالی شامل موارد زیر است:
- عفونت سطحی در محل جراحی
- تورم یا کبودی خفیف
- خشکی موقت مفصل زانو
- جوش نخوردن کامل استخوان (در موارد نادر)
هزینه جراحی پای ضربدری در تهران
هزینهی جراحی پای ضربدری بستگی به عواملی مثل نوع جراحی (استئوتومی یا فیکساتور خارجی)، میزان انحراف پا، جنس و تعداد ابزارهای مورد استفاده در جراحی (پلاک، پیچ یا فیکساتور)، نوع بیمارستان، تجربهی جراح و البته نوع بیمه درمانی دارد.
برای برآورد قیمت باید متخصص شما را معاینه کند و بر اساس شدت ناهنجاری و روش جراحی، قیمت را تعیین کند.
برای اطلاع از قیمت میتوانید فرم زیر را پر نمایید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما ارتباط بگیرند.
بهترین جراح پای ضربدری در تهران
برای اینکه نتیجه جراحی شما موفقیتآمیزو ماندگار باشد، انتخاب جراح اهمیت زیادی دارد. دکتر علیرضا منافی، متخصص ارتوپدی و جراح زانو در تهران، یکی از پزشکان برجسته در زمینه جراحی پای ضربدری و جراحی پای ایکس است.
ایشان با سالها تجربه و تسلط بر روشهای مدرن استئوتومی، صدها جراحی موفق در زمینه اصلاح زاویه زانو انجام دادهاند. دکتر منافی برای هر بیمار برنامه درمانی اختصاصی طراحی میکند تا علاوه بر اصلاح ظاهری پا، درد زانو هم بهطور کامل برطرف شود.
اگر به دنبال جراحی مطمئن و اصولی هستید، مشاوره با دکتر منافی میتواند بهترین نقطه شروع مسیر درمان شما باشد.
سوالات متداول درباره جراحی پای ضربدری
خیر. عمل با بیهوشی انجام میشود و بعد از جراحی هم با داروهای مسکن، درد کنترل میشود. معمولاً بعد از چند روز، میزان درد بهطور محسوسی کاهش پیدا میکند.
در صورتی که عمل بهدرستی انجام شود و مراقبتها رعایت گردد، احتمال بازگشت تقریباً وجود ندارد.
معمولاً بعد از ۶ تا ۸ هفته میتوانید با اجازه پزشک بدون عصا راه بروید.
بله، در بیشتر موارد این کار ممکن است. پزشک با توجه به وضعیت استخوانها و توان شما تصمیم میگیرد.
در بزرگسالان محدودیت سنی وجود ندارد، اما هرچه زودتر اقدام کنید، نتیجه بهتری خواهید گرفت.