دوام پروتز زانو معمولاً بین 15 تا 25 سال است. مطالعات جدید نشان میدهند بیش از 90 درصد پروتزهای زانو پس از 15 سال همچنان عملکرد مطلوب دارند و درصد قابل توجهی از آنها حتی تا 25 سال یا بیشتر نیز دوام میآورند. رعایت توصیههای پزشک، کنترل وزن و جلوگیری از فشارهای شدید روی مفصل نقش مهمی در افزایش طول عمر تعویض مفصل زانو دارند.
طول عمر تعویض مفصل زانو به طور متوسط چقدر است؟
یکی از رایجترین دغدغههای افرادی که قصد جراحی تعویض مفصل زانو دارند، اطلاع از ماندگاری نتیجه جراحی است. خوشبختانه پیشرفت فناوریهای پزشکی و بهبود طراحی پروتزها باعث شده است که امروزه دوام مفاصل مصنوعی نسبت به گذشته به شکل چشمگیری افزایش پیدا کند.
در گذشته طول عمر بسیاری از پروتزها حدود 10 تا 15 سال برآورد میشد، اما امروزه با استفاده از مواد پیشرفتهتر و تکنیکهای جراحی دقیقتر، بسیاری از بیماران بیش از دو دهه از عملکرد مناسب مفصل مصنوعی خود بهرهمند میشوند.
جدول زیر دید بهتری نسبت به ماندگاری پروتزهای زانو ارائه میدهد:
| مدت زمان پس از جراحی | درصد تقریبی پروتزهای سالم |
|---|---|
| 10 سال | بیش از 95 درصد |
| 15 سال | حدود 90 تا 95 درصد |
| 20 سال | حدود 80 تا 90 درصد |
| 25 سال | حدود 75 تا 85 درصد |
البته این اعداد میانگین هستند و شرایط هر بیمار میتواند متفاوت باشد.
چه عواملی بر دوام پروتز زانو تأثیر میگذارند؟
ماندگاری مفصل مصنوعی تنها به کیفیت پروتز وابسته نیست. مجموعهای از عوامل در کنار یکدیگر میتوانند طول عمر تعویض مفصل زانو را افزایش یا کاهش دهند.
سن بیمار در زمان جراحی
بیمارانی که در سنین بالاتر تحت جراحی قرار میگیرند معمولاً فشار کمتری به مفصل وارد میکنند. به همین دلیل احتمال اینکه پروتز تا پایان عمر آنها عملکرد مناسبی داشته باشد بیشتر است.
در مقابل، افراد جوانتر به دلیل فعالیت بدنی بیشتر ممکن است در سالهای آینده نیاز به جراحی مجدد پیدا کنند.
وزن بدن
اضافه وزن یکی از مهمترین عواملی است که میتواند فرسودگی پروتز را تسریع کند. هر چه فشار بیشتری روی زانو وارد شود، احتمال ساییدگی قطعات و کاهش عملکرد مفصل مصنوعی افزایش مییابد.
میزان فعالیت روزانه
پیادهروی، شنا و دوچرخهسواری معمولاً مشکلی برای پروتز ایجاد نمیکنند، اما فعالیتهای سنگین و ورزشهای پرفشار میتوانند عمر مفصل مصنوعی را کاهش دهند.
کیفیت جراحی
دقت در جایگذاری صحیح اجزای پروتز نقش بسیار مهمی در ماندگاری آن دارد. حتی بهترین پروتز دنیا اگر بهدرستی نصب نشود، ممکن است زودتر از موعد دچار مشکل شود.
اگر دچار آرتروز شدید زانو هستید یا قصد انجام جراحی تعویض مفصل دارید، مشاوره تخصصی میتواند دید واقعبینانهای از نتایج جراحی و طول عمر پروتز در اختیار شما قرار دهد. دکتر علیرضا منافی، بهترین جراح تعویض مفصل زانو با بررسی شرایط زانو، سن، وزن و سطح فعالیت شما میتواند بهترین گزینه درمانی را پیشنهاد کند.
دوام پروتز زانو در افراد جوان و سالمندان چه تفاوتی دارد؟
یکی از موضوعات مهم در ارزیابی طول عمر تعویض مفصل زانو، سن بیمار است. بسیاری از بیماران جوان نگران هستند که در آینده مجبور به تعویض مجدد مفصل شوند.
واقعیت این است که هرچه فرد جوانتر باشد، احتمال استفاده طولانیتر از پروتز و در نتیجه فرسودگی آن بیشتر خواهد بود. به همین دلیل در بیماران زیر 60 سال معمولاً برنامهریزی بلندمدت برای مراقبت های بعد از تعویض مفصل زانو اهمیت بیشتری پیدا میکند.
در سالمندان، به دلیل فعالیت کمتر و کاهش فشارهای مکانیکی روی مفصل، دوام پروتز معمولاً بیشتر است و در بسیاری از موارد تا پایان عمر بیمار عملکرد مناسبی خواهد داشت.
آیا نوع پروتز در طول عمر تعویض مفصل زانو مؤثر است؟
امروزه انواع مختلفی از پروتزهای زانو در دنیا استفاده میشوند که هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند. جنس قطعات فلزی، کیفیت پلیاتیلن مورد استفاده، طراحی سطوح مفصلی و فناوری ساخت میتوانند روی میزان ساییدگی و ماندگاری پروتز اثر بگذارند.
پروتزهای نسل جدید معمولاً مقاومت بیشتری در برابر فرسایش دارند و در صورت انتخاب صحیح میتوانند سالها عملکرد مطلوبی ارائه دهند.
مهمترین دلایل کاهش عمر پروتز زانو چیست؟
اگرچه بیشتر بیماران سالهای طولانی از نتایج جراحی رضایت دارند، اما برخی عوامل میتوانند موجب کاهش دوام پروتز زانو شوند.
شل شدن پروتز
یکی از شایعترین دلایل نیاز به جراحی مجدد، شل شدن تدریجی قطعات پروتز در استخوان است. این اتفاق معمولاً به مرور زمان رخ میدهد.
عفونت مفصل
عفونت از عوارض جدی اما نسبتاً نادر تعویض مفصل زانو محسوب میشود. در برخی موارد ممکن است نیاز به خارج کردن پروتز و انجام درمانهای تکمیلی وجود داشته باشد.
شکستگی اطراف پروتز
ضربههای شدید یا زمین خوردن میتواند باعث آسیب استخوانهای اطراف مفصل مصنوعی شود و عملکرد آن را تحت تأثیر قرار دهد.
ساییدگی قطعات
پس از سالها استفاده، برخی قطعات ممکن است دچار فرسایش شوند که این موضوع در نهایت میتواند نیاز به جراحی ترمیمی را ایجاد کند.
ما را در پیامرسان "بله" دنبال کنید.
جدیدترین نمونه کارها و سوالاتی که مطرح و پاسخ داده شده را ببینید.
چگونه میتوان طول عمر پروتز زانو را افزایش داد؟
خوشبختانه بخش مهمی از دوام پروتز زانو به رفتار و سبک زندگی بیمار وابسته است. برای اینکه طول عمر پروتز را بیشتر کنید، اقدامات زیر را حتما انجام دهید:
- وزن خود را کنترل کنید: کاهش وزن حتی به میزان چند کیلوگرم میتواند فشار وارد شده بر مفصل را به شکل محسوسی کاهش دهد.
- ورزش مناسب انجام دهید: فعالیتهای کمفشار مانند شنا، پیادهروی و دوچرخهسواری به حفظ عملکرد عضلات و مفصل کمک میکنند.
- مراجعات دورهای را جدی بگیرید: حتی اگر هیچ مشکلی ندارید، بررسی دورهای وضعیت پروتز توسط پزشک میتواند مشکلات احتمالی را در مراحل اولیه شناسایی کند.
- از فعالیتهای پرخطر پرهیز کنید: دویدنهای طولانی، پریدنهای مکرر و ورزشهای برخوردی میتوانند عمر پروتز را کوتاهتر کنند.
میخواهید بدانید پروتز زانوی شما چقدر میتواند دوام داشته باشد؟
شرایط هر بیمار منحصربهفرد است. سن، شدت آسیب مفصل، تراکم استخوان، وزن و نوع فعالیت روزانه همگی در ماندگاری پروتز نقش دارند. برای دریافت ارزیابی دقیق و انتخاب بهترین روش درمانی، میتوانید از مشاوره تخصصی دکتر شاهین مرزبان بهرهمند شوید.
مشاوره و رزرو نوبت از دکتر علیرضا منافی